Welke beslissingen rond het levenseinde mag een arts nemen?

Er zijn drie soorten beslissingen rond het levenseinde die een arts altijd mag nemen als hij ze in het belang van zijn patiënt vindt:

1. Beslissingen om de medicatie op te hogen en/of uit te breiden om zo pijn en andere klachten te verminderen

De arts mag dit alleen doen met de bedoeling om het lijden van zijn patiënt te verlichten. Zijn bedoeling mag dus niet zijn om hem sneller te doen sterven. Vroeger dacht men dat medicijnen tegen pijn en benauwdheid, zoals morfine, het overlijden bespoedigen. Dat blijkt echter niet zo te zijn als de toediening zorgvuldig gebeurt.

2. Beslissingen om een bepaalde behandeling te stoppen of, als deze behandeling nog niet gestart is, dit ook niet meer te doen

Het gaat dan bijvoorbeeld om de volgende behandelingen:

  • Stoppen van/niet meer starten met een medicamenteuze behandeling, zoals een antibioticakuur of middelen die de bloeddruk ondersteunen
  • Stoppen of niet meer starten van kunstmatige beademing
  • Stoppen of niet meer starten van de kunstmatige toediening van voeding of vocht door middel van een voedingssonde of PEG-sonde

De belangrijkste reden om een behandeling te stoppen of niet meer te starten, is dat deze niet langer zinvol en helpend is. Een reden kan ook zijn dat een patiënt zelf aangeeft dat hij een bepaalde behandeling niet meer wenst of verdraagt. Dat hoeft niet per se in woorden te gebeuren. Soms laat iemand met lichaamstaal duidelijk zien dat hij een bepaalde behandeling niet langer kan verdragen. Denk bijvoorbeeld aan tekenen van pijn of hevig ongemak.

In de laatste levensfase van een patiënt zullen beslissingen om een behandeling te stoppen of niet meer te starten in veel gevallen leiden tot een sneller overlijden. Maar dit mag niet het primaire doel van de arts zijn.

3. Palliatieve sedatie in de terminale fase

Heel soms lukt het in de stervensfase niet goed meer om symptomen van pijn, benauwdheid of epilepsie te bestrijden met medicijnen zoals morfine of midazolam. Wanneer de behandelend arts verwacht dat een patiënt binnen twee weken zal overlijden, dan mag hij besluiten om over te gaan tot continue palliatieve sedatie. De patiënt krijgt dan medicijnen waardoor hij in een diepe slaap komt en zich niet meer bewust is van zijn pijn en andere symptomen. In de meeste gevallen wordt dan tegelijkertijd de kunstmatige toediening van voeding of vocht gestaakt.

Bij patiënten die zelf kunnen beslissen, gebeurt palliatieve sedatie alleen met hun goedvinden. Als een patiënt niet voor zichzelf kan beslissen, dan zal de arts aan zijn wettelijk vertegenwoordiger vragen of die met de palliatieve sedatie kan instemmen.

Uitzonderlijke beslissingen

Onder beslissingen rond het levenseinde vallen ook twee heel bijzondere beslissingen: euthanasie en actieve levensbeëindiging van ernstig zieke pasgeborenen tot 1 jaar. Deze beslissingen mag een arts in Nederland alleen onder zeer strikte voorwaarden nemen.

Wat vind je ervan? Laat hier je reactie achter.

Ondersteuning & Advies

Moeten artsen alle behandelingen blijven inzetten die technisch gezien mogelijk zijn?

Ondersteuning & Advies

Wat als je wilt dat de artsen echt alles proberen om je kind in leven te houden?

Ondersteuning & Advies

Wat houdt terminale zorg in?

Ondersteuning & Advies

‘Beslissingen rond het levenseinde’: om welke beslissingen gaat het dan precies?

Ondersteuning & Advies

Wat is euthanasie?

Ondersteuning & Advies

Mag een arts het leven van een kind beëindigen zonder dat het kind hier zelf om heeft verzocht?

Ondersteuning & Advies

Is er ook een regeling voor kinderen die ouder zijn dan een jaar?