In hoeverre mogen kinderen in Nederland zélf meebeslissen over hun behandelbeleid?

Kort door de bocht: hoe ouder een kind wordt, des te meer ruimte hij krijgt om mee te beslissen en uiteindelijk helemaal zelf te beslissen. Dit gebeurt stapsgewijs en die drie stappen staan heel precies beschreven in de WGBO.

Tot 12 jaar

In de WGBO staat dat kinderen onder de 12 jaar officieel niet mogen meebeslissen over hun behandelbeleid. Hun ouders gaan namens hun kind een behandelovereenkomst aan met de arts en zij moeten dus toestemming geven voordat de behandeling van hun kind van start mag gaan.

De WGBO schrijft wel voor dat de behandelend arts ieder kind, ongeacht zijn leeftijd, zo goed mogelijk dient te informeren over zijn ziekte en behandeling. De woorden die hij kiest zal hij moeten aanpassen aan wat het betreffende kind begrijpt en aankan. Zo nodig kan de arts ook gebruik maken van tekeningen of foto’s.

De praktijk laat zien dat kinderartsen ook aan de mening van kinderen die jonger zijn dan 12 jaar al veel waarde hechten. In sommige situaties blijkt hun mening zelfs doorslaggevend. Vaak gaat het dan om kinderen met een chronische aandoening die al een lang behandeltraject achter de rug hebben. Veel van hen blijken al vanaf een jaar of negen in staat om mee te beslissen over hun behandelbeleid als zij verstandelijk op leeftijdsniveau functioneren.

12 tot 16 jaar

Kinderen tussen 12 en 16 jaar bevinden zich in een soort tussenfase. Voor hen geldt een ‘dubbele toestemming’: zowel zijzelf als hun ouders moeten instemmen met de voorgestelde behandeling, op grond van de informatie die zij daarvoor hebben gekregen. Als één van hen deze toestemming weigert, mag de behandeling in principe niet starten. Bestaat er een verschil van mening tussen het kind en zijn ouders, dan geeft uiteindelijk de mening van het kind de doorslag.

Dit ligt anders als een kind een verstandelijke beperking heeft en hierdoor niet in staat is om de gegeven informatie goed te begrijpen en op basis daarvan mee te beslissen. In dat geval blijven zijn ouders verantwoordelijk voor de behandelbeslissingen. We komen hierop terug in de vraag "Wat als je kind door zijn verstandelijke beperking nooit in staat zal zijn om (mee) te beslissen over zijn behandelbeleid?".

Vanaf 16 jaar

Vanaf 16 jaar hebben normaal begaafde jongeren in Nederland dezelfde rechten en plichten als volwassen patiënten. Zij mogen dus zelfstandig een behandelovereenkomst aangaan met hun arts. De arts moet de betreffende jongere duidelijk en volledig informeren over zijn ziekte en behandeling en hem vragen of hij zich in dit behandelvoorstel kan vinden. Stemt de jongere niet met dit voorstel in, dan mag de behandeling niet worden uitgevoerd. Dit is bij volwassen patiënten net zo.

Wat vind je ervan? Laat hier je reactie achter.

Ondersteuning & Advies

Wat is de WGBO?

Ondersteuning & Advies

In hoeverre mogen ouders meebeslissen over het behandelbeleid van hun kind?

Ondersteuning & Advies

Wat als je kind door zijn verstandelijke beperking nooit in staat zal zijn om (mee) te beslissen over zijn behandelbeleid?

Ondersteuning & Advies

Hoe kun je je kind toch een stem geven in de besluitvorming?

Ondersteuning & Advies

Mag een behandeling ook starten zonder instemming van ouders?

Ondersteuning & Advies

Moet je als ouder ook toestemming geven voor alle tussentijdse wijzigingen in het behandelbeleid?