Maurits van de Geijn: Wethouder inclusie
Steeds meer gemeenten werken aan inclusie. Maar hoe zorg je dat het niet bij goede bedoelingen blijft? In Arnhem werkt de gemeente samen met ouderplatform Bijzonder in Arnhem en andere ervaringsorganisaties aan een inclusieve stad.
Wethouder Maurits van de Geijn (Inclusie en Diversiteit) ziet daarin een duidelijke sleutel: beleid maak je niet over mensen, maar mét mensen.
“Je kunt geen goed inclusiebeleid maken zonder de mensen om wie het gaat,” zegt hij. “Daarom zijn ouderplatforms voor ons zo waardevol.”
Inclusie begint bij verantwoordelijkheid nemen
Volgens Van de Geijn begint inclusie met een duidelijke bestuurlijke keuze. “Discriminatie is verboden in Nederland. Maar als gemeente kun je verder gaan dan alleen discriminatie bestrijden. Inclusie betekent dat iedereen daadwerkelijk mee kan doen.” Dat vraagt volgens hem om meer dan losse initiatieven.
“Als je een wethouder inclusie hebt maar geen lokale inclusie agenda, dan blijft het bij losse acties. Een inclusie agenda zorgt dat je samen met inwoners doelen formuleert, middelen organiseert en beleid ook echt uitvoert.” Zo’n agenda maakt het mogelijk om plannen structureel te verankeren in beleid, begroting en organisatie.
Inclusie werkt alleen als de hele gemeente meedoet
In Arnhem staat inclusie niet alleen bij één wethouder op het bureau. Er is ook een team inclusie binnen de gemeente dat samenwerkt met inwoners, organisaties en belangenvertegenwoordigers. “Als bestuurder kun je wel ambities hebben, maar zonder ondersteuning wordt het een lege huls,” zegt Van de Geijn. “Het helpt enorm dat we een team hebben dat contact heeft met de samenleving en signalen ophaalt.”
Dat betekent ook dat inclusie steeds vaker onderdeel wordt van andere beleidsvelden. Bijvoorbeeld:
subsidievoorwaarden voor organisaties
inkoopbeleid
samenwerkingen met partners
projecten in de stad
“Je kunt inclusie steeds verder laten doorwerken in hoe je als gemeente werkt.”
De rol van ouderplatforms
Voor Van de Geijn zijn ouderplatforms zoals Bijzonder in Arnhem een belangrijke partner. “We werken vanuit de overtuiging: niet over hen, zonder hen. Als het over kinderen met een beperking gaat, kun je dat beleid niet maken zonder die kinderen en hun ouders.”
Ouderplatforms helpen volgens hem op meerdere manieren:
ze brengen praktijkervaring in
ze kennen andere ouders en signalen uit de stad
ze helpen prioriteiten bepalen
ze denken mee over oplossingen
“Het is ontzettend helpend om één gesprekspartner te hebben die weet wat er speelt. Anders moet je voor elke vraag opnieuw zoeken naar mensen die willen meedenken.”
Politiek werkt het best met een open relatie
Samenwerking betekent niet dat alles altijd lukt. Soms botsen wensen met regelgeving, budget of andere belangen. Volgens Van de Geijn is eerlijkheid daar belangrijk. “Je moet duidelijk zijn over wat wel en niet kan. Als je dat gesprek goed voert, kun je het ook eens zijn over waar grenzen liggen.” Ook politieke druk hoort soms bij belangenbehartiging.
“Als belangenorganisaties vinden dat iets beter moet, mogen ze dat best zichtbaar maken. Dat hoort bij democratie. Maar het helpt als je het niet persoonlijk maakt.”
Volgens hem werkt een combinatie het beste:
samenwerking en dialoog
duidelijke signalen vanuit inwoners
politieke aandacht wanneer nodig
Inclusie is een beweging
Volgens Van de Geijn ontstaat echte verandering pas als meerdere partijen samenwerken.
Je hebt een gemeenteraad nodig die het belangrijk vindt.
Je hebt ambtenaren nodig die ermee aan de slag gaan.
Je hebt organisaties in de stad nodig die mee willen bewegen.
En je hebt inwoners nodig die hun ervaringen delen.
“Pas als al die onderdelen samenwerken, komt inclusie echt in beweging.”
Tips van Maurits
Vanuit zijn ervaring heeft Van de Geijn een aantal duidelijke adviezen voor gemeenten die inclusie serieus willen nemen.
1. Zorg voor bestuurlijk eigenaarschap - Een wethouder inclusie maakt het onderwerp zichtbaar en geeft richting.
2. Werk met een inclusieagenda - Zo maak je plannen concreet en zorg je voor middelen en uitvoering.
3. Investeer in samenwerking met inwoners - Beleid werkt beter als het samen met ervaringsdeskundigen wordt ontwikkeld.
4. Ondersteun vrijwilligersorganisaties - Veel belangenorganisaties draaien op ouders of vrijwilligers.
Ouders zetten zich al intensief in voor hun eigen gezin. Het is logisch dat je hen als gemeente ook ondersteunt als ze betrokken willen zijn bij inclusie.